Hoàn cảnh khó khăn của 4 chị em gái mồ côi cả cha lẫn mẹ do Covid-19
Theo TechSpot, Android 16 sẽ là một bước ngoặt lớn, buộc các nhà phát triển ứng dụng phải thiết kế giao diện người dùng (UI) 'thích ứng', có khả năng tự động điều chỉnh để hiển thị tối ưu trên mọi kích thước và hướng của màn hình.Theo Google, hệ sinh thái Android hiện nay vô cùng đa dạng với hơn 3 tỉ thiết bị, từ điện thoại, máy tính bảng, thiết bị gập cho đến Chromebook và hệ thống thông tin giải trí trên xe hơi. Điều này đòi hỏi các ứng dụng phải có khả năng hoạt động mượt mà trên mọi nền tảng.Tuy nhiên, nhiều ứng dụng Android hiện tại vẫn còn khá 'cứng nhắc' với thiết kế UI cố định, chỉ phù hợp với một kích thước hoặc hướng màn hình nhất định. Android 16 sẽ chấm dứt tình trạng này bằng cách loại bỏ các thuộc tính và API cho phép ứng dụng hạn chế hướng và thay đổi kích thước, ít nhất là trên các màn hình lớn.Google khuyến khích các nhà phát triển áp dụng thiết kế UI có khả năng thích ứng cao, đảm bảo các thành phần UI không bị kéo giãn, tương thích với camera ở cả hai hướng và duy trì trạng thái ứng dụng trên các kích thước cửa sổ khác nhau.Hãng cũng đưa ra ví dụ về FlipaClip, ứng dụng đã tăng trưởng người dùng máy tính bảng lên 54% chỉ sau 4 tháng nhờ tối ưu hóa UI.Dự kiến, Android 16 sẽ ra mắt vào năm 2025 với tùy chọn cho phép ứng dụng từ chối mô hình mới. Tuy nhiên, đến năm 2026, tất cả ứng dụng muốn hoạt động trên Android sẽ bắt buộc phải hỗ trợ màn hình lớn và tuân thủ các quy định về UI thích ứng.Quyết định của Google được kỳ vọng sẽ mang đến trải nghiệm người dùng tốt hơn, đồng thời thúc đẩy các nhà phát triển tạo ra những ứng dụng chất lượng cao, phù hợp với sự đa dạng của hệ sinh thái Android.Giới trẻ thi nhau diện trào lưu outfit nhân vật hoạt hình gây sốt cộng đồng mạng
Bụi mịn là thuật ngữ mô tả các hạt bụi lơ lửng trong không khí. Không giống như các loại bụi thông thường, bụi mịn có kích thước siêu nhỏ.Bụi mịn PM2.5 - Các hạt bụi siêu nhỏ với kích thước đường kính hơn hoặc bằng 2,5 µm, nhỏ hơn sợi tóc khoảng 30 lần. Theo đó, với kích thước siêu nhỏ, bụi PM2.5 không thể nhìn thấy bằng mắt thường, chúng có trong không khí và khi tích tụ với nồng độ cao, bụi mịn làm bầu trời trở nên nhợt nhạt và mờ đục. Bụi mịn có trong khí thải các phương tiện giao thông như ô tô, xe máy; từ các hoạt động công nghiệp, xây dựng và đến từ sinh hoạt hằng ngày như đốt rác, đốt than, hút thuốc,…Tại các thành phố lớn, chỉ số bụi mịn luôn ở mức cao, đặc biệt là những ngày nhiệt độ thấp, không khí khô, bụi không thể khuếch tán trong không khí, gây hại cho sức khỏe. Các chuyên gia sức khỏe cảnh báo, bụi mịn trong không khí gây ảnh hưởng đến sức khỏe như các bệnh về hô hấp, viêm phế quản, tim mạch, tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư,…Đặc biệt, bụi mịn còn được xem là một trong những nguyên nhân chính tàn phá làn da nhanh chóng, gây nên các tình trạng da.Cơ chế hình thành mụn viêm trên da gồm 3 yếu tố chính- Tăng sản xuất chất bã nhờn: tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, không thể bị đào thải hoặc gây tắc nghẽn lỗ chân lông- Sừng hóa tuyến lông, lỗ chân lông: Quá trình tắc nghẽn lỗ chân lông do tế bào chết, bụi bẩn tích tụ mà không được làm sạch- Vi khuẩn Propionibacterium acnes: Loại khi khuẩn có trong bã nhờn, góp phần gây viêm nang lông, kích thích sự viêm và phát triển của mụn.Với kích thước siêu nhỏ, bụi mịn PM2.5 dễ dàng bám chặt vào các rãnh nhỏ trên da, tích tụ sâu trong nang lông trong suốt thời gian dài. Bên cạnh đó, vi khuẩn, kim loại, hóa chất bay lơ lửng trong không khí theo bụi mịn dễ dàng bám vào làn da.Theo thời gian, sự tích tụ bụi bẩn trong các nang lông gây bít tắc, là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn gây mụn phát triển nhanh chóng. Bụi mịn bít lỗ chân lông khiến cho tuyến bã nhờn hoạt động quá nhiều, không được đào thải mà tích tụ lại tạo nên nhân mụn. Mặt khác, tác động của các vi khuẩn như P.acnes sẵn trong các nang lông tuyến bã tăng sinh, các tụ cầu từ bên ngoài gây nên tình trạng mụn.Để bảo vệ làn da, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ giải phóng cytokine và bạch cầu để tiêu diệt vi khuẩn, hình thành các nốt sưng đỏ, đau và mủ trắng. Mụn đầu đen, mụn viêm, mụn mủ xuất hiện trên làn da từ đây.Đặc biệt, các hợp chất kim loại, độc tố trong bụi mịn kích thích phản ứng viêm trên da, khiến da ngứa rát và mẩn đỏ. Tiếp xúc với bụi mịn thời gian dài sẽ khiến da bị kích ứng kéo dài, gây các tổn thương mô da khiến da dễ bị thâm, sẹo cũng như kết cấu da trở nên sần sùi.Không chỉ là tác nhân gây mụn trên da, bụi mịn PM 2.5 còn khiến da xỉn màu, lão hóa sớm do các gốc tự do có trong bụi mịn kích thích quá trình oxy hóa, gây suy giảm, phá vỡ các sợi liên kết collagen và elastin trên da. Bên cạnh đó, bụi mịn PM2.5 phá hủy lớp màng lipid tự nhiên làm da khô ráp, nhạy cảm, mất nước và dễ bị kích ứng.Đây cũng là nguyên nhân vì sao người sống ở vùng đô thị, nơi có bầu không khí ô nhiễm, nhiều bụi thường gặp các vấn đề về da như mụn, sạm nám, tàn nhang,… hơn những người sống ở vùng quê, nơi có bầu không khí và môi trường trong lành hơn.Nhiều người cho rằng có thể bảo vệ sức khỏe và làn da khỏi bụi mịn thông qua việc đeo khẩu trang hằng ngày cũng như các bước làm sạch da thông thường. Tuy nhiên thực tế không phải vậy, chỉ có các loại khẩu trang chuyên dụng mới có khả năng lọc bụi mịn. Bụi mịn vẫn có trong không gian sống, len lỏi và bám trên da vào lúc sinh hoạt tại nhà, văn phòng làm việc,…Các bước tẩy trang, rửa mặt có thể làm sạch và cuốn trôi các loại bụi bẩn, vi khuẩn thông thường nhưng bụi mịn với kích thước siêu nhỏ, bám chặt trong các rãnh nhỏ trên da lại khó có thể giải quyết dứt điểm. Nếu làm sạch bụi mịn không đúng cách, tình trạng bít tắc lỗ chân lông không được cải thiện sẽ gây nên tình trạng mụn viêm nghiêm trọng hơn trên da, cản trở hiệu quả của các bước điều trị.Hiểu đúng về bụi mịn PM 2.5 và cơ chế hình thành mụn trên do do bụi mịn sẽ giúp việc giải quyết các vấn đề mụn trở nên dễ dàng.Để điều trị mụn hiệu quả, bước làm sạch sâu, cuốn trôi bụi mịn rất cần thiết bởi lỗ chân lông, các rãnh da cần được thông thoáng. Sản phẩm làm sạch sâu lý tưởng cần đảm bảo khả năng làm sạch sâu và bảo vệ hàng rào tự nhiên trên da.Một bước khởi đầu hoàn hảo cho mọi quy trình chăm sóc da, sữa rửa mặt Rejuvaskin Facial Cleanser đến từ thương hiệu Rejuvaskin là sản phẩm giúp loại bỏ các loại bụi mịn, ngăn ngừa mụn, sáng da.Công nghệ chống ô nhiễm Công nghệ chống ô nhiễm có trong Rejuvaskin Facial Cleanser sử dụng Exopolysaccharides tinh khiết cao được chiết xuất từ quá trình lên men vi khuẩn Alteromonas – sinh vật chỉ được tìm thấy tại các vùng biển sâu tại nước pháp, sở hữu nhiều tính năng nuôi dưỡng, bảo vệ và làm sạch ấn tượng.Công nghệ EXO - P giúp tăng cường độ ẩm cho da, trung hoà tác động của các chất ô nhiễm như bụi mịn, gốc tự do, kim loại nặng và các gốc Carbon có trong không khí. Theo đó công nghệ EXO - P có khả năng hút sạch hơn 85% bụi mịn PM2.5, 28% gốc tự do và 44% kim loại nặng tích tụ trong nang lông cho làn da sạch khỏe.Làm sạch sâu bề mặt da vượt trộiCông nghệ vi sinh học EXO-P còn được nghiên cứu chỉ ra khả năng sạch sâu bụi bẩn, tế bào chết, lớp trang điểm, bã nhờn cho lỗ chân lông thông thoáng, ngăn ngừa bít tắc lỗ chân lông, sinh ra mụn và làm đều màu da. Ngoài ra, Rejuvaskin Facial Cleanser còn duy trì làn da căng khoẻ, tràn đầy sức sống, ngăn chặn kích ứng, lão hóa do bụi mịn sau 7 ngày sử dụng.Duy trì hàng rào da khỏe mạnh tự nhiênChiết xuất lô hội có trong Rejuvaskin Facial Cleanser là dưỡng chất hoàn hảo cho làn da hư tổn với khả năng kháng khuẩn, dưỡng ẩm nhẹ nhàng và thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào da. Ngoài ra làm dịu cảm giác căng thẳng trên da nhanh chóng, góp phần cải thiện các phản ứng viêm bên trong, phù hợp với da viêm đỏ, bong tróc, duy trì hàng rào bảo vệ làn da khỏe đẹp toàn diện từ bên trong và tươi sáng rạng ngời.Rejuvaskin Facial Cleanser với thành phần dịu nhẹ, hiệu quả làm sạch sâu mạnh mẽ, nhanh chóng, giải phóng làn da để sẵn sàng chào đón các liệu pháp điều trị mụn chuyên sâu. Với bảng thành phần không chứa paraben, hương liệu, chất bảo quản, chiết xuất từ các thành phần thiên nhiên không gây kích ứng, khô căng, Rejuvaskin Facial Cleanser phù hợp các mọi làn da, kể cả làn da nhạy cảm.Riêng đối với làn da mụn và đang điều trị mụn do tổn thương bởi bụi mịn, Rejuvaskin Facial Cleanser là cứu tinh giúp làn da vượt qua thách thức ô nhiễm, sáng khoẻ toàn diện từ bên trong.Rejuvaskin là thương hiệu nổi tiếng của Mỹ hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc và phục hồi da, đặc biệt là ngăn ngừa, điều trị các vấn đề liên quan đến sẹo. Những sản phẩm đến từ Rejuvaskin đều được các chuyên gia da liễu hàng đầu của Mỹ tham gia quá trình tham vấn, giám sát và thử nghiệm lâm sàng trước khi đến tay người tiêu dùng.Sản phẩm đến từ Rejuvaskin được nghiên cứu, chiết xuất từ các thành phần an toàn, lành tính không gây kích ứng, phù hợp ngay cả với những làn da nhạy cảm. Đặc biệt, tất cả các sản phẩm của Rejuvaskin đều đã được FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) kiểm định và chứng nhận về độ an toàn.Rejuvaskin hiện đã có mặt tại hơn 70 quốc gia, tham gia vào chữa lành hơn 4 triệu vết sẹo. Tại Việt Nam, Rejuvaskin được phân phối độc quyền bởi Công ty TNHH Rejuvaskin Việt Nam, mang đến cho người dùng những giải pháp chăm sóc da tiên tiến và an toàn.Thông tin liên hệ:Cam kết hàng chính hãng - Nhập khẩu trực tiếp từ Mỹ
Anh Tài 'đứng hình' khi nhìn Cao Minh Đạt đóng vai ác
Bản hit Tái sinh và ca sĩ Tùng Dương sẽ là chủ đề chính cho chương trình số 1 HOT THÌ HỎI - talkshow giải trí hoàn toàn mới bám sát những vấn đề nóng hổi của các nghệ sĩ nổi tiếng đang được quan tâm do Báo Thanh Niên sản xuất, phát trên kênh YouTube, TikTok iHay TV và YouTube, Fanpage Báo Thanh Niên. Khán giả sẽ có cơ hội khám phá những góc khuất đằng sau bản hit Tái sinh và hiểu rõ hơn về quá trình sáng tạo cũng như ý nghĩa sâu sắc của ca khúc này trong chương trình HOT THÌ HỎI số đầu tiên.Thị trường âm nhạc cuối 2024 đầu 2025 đánh dấu sự bùng nổ của ca khúc Tái sinh do Tùng Dương thể hiện. Bài hát được lấy cảm hứng từ câu chuyện tình của nam ca sĩ không chỉ "gây bão" trong nước mà còn "làm mưa làm gió" ở Trung Quốc. Năm qua cũng được xem là một năm thành công của Tùng Dương vì ngoài Tái sinh, anh còn được Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch vinh danh "Ca sĩ nổi bật". Nguồn năng lượng tích cực đó sẽ được Tùng Dương mang đến để "mở bát" chương trình HOT THÌ HỎI của Báo Thanh Niên.Trong chương trình trò chuyện đầu năm cùng khán giả Báo Thanh Niên, Tùng Dương sẽ tiết lộ những bí mật thú vị đằng sau bản hit Tái sinh thông qua sự dẫn dắt của MC Vũ Mạnh Cường. Ngoài ra những câu chuyện về chặng đường làm nghề cũng như kế hoạch đón Tết Ất Tỵ cũng được Tùng Dương chia sẻ trong HOT THÌ HỎI.
Ngày 7.2, lãnh đạo Sở TN-MT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết, trong năm 2025 địa phương này sẽ tổ chức đấu giá tổng cộng 4 mỏ khoáng sản; trong đó có 3 mỏ cát và 1 mỏ đá xây dựng.Theo đó, 4 mỏ khoáng sản đưa ra đấu giá đều nằm trên địa bàn H.Xuyên Mộc. Trong đó, có 3 mỏ cát (đều thuộc ấp 3, xã Bưng Riềng) với trữ lượng lên đến hàng triệu mét khối. Cụ thể, mỏ cát xây dựng số hiệu quy hoạch 55 với diện tích đấu giá hơn 41 ha, trữ lượng dự báo gần 1,6 triệu m3 cát xây dựng (giá khởi điểm R = 5%).Mỏ cát xây dựng số hiệu quy hoạch 55B với diện tích đấu giá hơn 40 ha, trữ lượng dự báo hơn 350.000 m3 cát và trên 830.000 m3 vật liệu san lấp đi kèm (giá khởi điểm R = 5%).Mỏ cát xây dựng số hiệu quy hoạch 55C.BS, với diện tích đấu giá 20 ha, trữ lượng dự báo khoảng 500.000 m3 cát và 500.000 m3 vật liệu san lấp đi kèm (giá khởi điểm R = 5%).Mỏ khoáng sản còn lại tại xã Phước Tân (mỏ đá xây dựng), số hiệu quy hoạch 21 với diện tích đấu giá gần 8 ha, trữ lượng dự báo khoảng 1,2 triệu m3 đá xây dựng và khoảng 150.000 m3 đất tầng phủ đi kèm (có giá khởi điểm R = 3%).
Chuyên gia Mỹ bày cách trúng tuyển đại học danh giá
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
